Top 10 Landen die uiteen vielen

Top 10 Landen die uiteen vielen – Er zijn best veel landen op de wereld, dit komt mede doordat er een paar uiteen zijn gevallen. De meeste bleven gescheiden, maar sommige kwamen weer tot elkaar. De grenzen blijven veranderen en niemand weet hoe de wereld van morgen eruit zal zien. Landen komen en gaan, ook nu zijn er plekken op aarde waar mensen zich graag afscheiden van de landen waar ze deel van uitmaken. PurpleChicken heeft een top-10 gemaakt van landen die uiteen vielen, je zult er landen zien die weer samen kwamen en ook landen die nog steeds rivalen zijn. We komen zelf ook in de lijst voor, op nummer 10!

10 – Verenigd Koninkrijk der Nederlanden 1830 tot heden

Uiteengevallen in: Nederland en België

We beginnen dicht bij huis met de splitsing van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden in 1830. In wat nu België is kwam er een gewapende opstand tegen koning Willem I der Nederlanden. Zijn conservatieve politiek (vrijwel geen zuidelijke Nederlanders in hoge functies) en onder andere het Taalbesluit uit 1823 wat de Nederlandse taal oplegde aan de veelal Frans sprekende in het zuiden van het koninkrijk zorgde voor een gewapende opstand. Dit samen met een steeds sterker Belgisch nationaal gevoel deed de vlam in de pan slaan en de afsplitsing van België was een feit.

9 – Duitsland 1945 tot 1990

Uiteengevallen in: Duitse Democratische Republiek en Bondsrepubliek Duitsland
Terug samen in: 1990

Na de Tweede Wereldoorlog volgde de splitsing van Duitsland tussen de Sovjets en de geallieerden. Duitsland splitste zich op in Oost- en West. De hoofdstad Berlijn kreeg ook een Oost- en West-Duits deel. In 1989 kwam er een gat in het IJzeren gordijn, de grens tussen Hongarije en Oostenrijk zorgde ervoor dat vele Oost-Duitsers via Hongarije naar Oostenrijk en vervolgens West-Duitsland trokken. De regering in de Duitse Democratische Republiek kwam in mei van het jaar in een crisis terecht.

Op 9 november waren er grootschalige protesten en mensen begonnen massaal de Berlijnse muur te slopen. De situatie was onhoudbaar en in 1990 viel de Duitse Democratische Republiek toen na onderhandelingen reunificatie met de Bondsrepubliek Duitsland een feit was op 3 oktober 1990.

8 – Korea 1945 tot heden

Uiteengevallen in: Noord en Zuid-Korea

Na de capitulatie van Japan aan het einde van de Tweede Wereldoorlog begon de scheiding van Korea. De Sovjets kwamen aan de macht in het noorden en de geallieerden in het zuiden, beide als een bezettende macht. De bezetting zou duren tot de Koreanen zelf als Korea verder zouden kunnen, althans dat was de afspraak. Deze dag brak echter nooit aan en in 1950 brak de Korea oorlog uit. Het noorden viel het zuiden aan en namen vrijwel heel Korea over. Als gevolg kwamen de Amerikanen het zuiden te hulp. Na drie jaar van hevige gevechten rukte het Zuiden op tot ongeveer waar de grens lag tijdens de splitsing in 1945. Korea nu door oorlog bittere rivalen zijn tot op heden geen reunificatie overeengekomen.

7 – Vietnam 1953 tot 1976

Uiteengevallen in: Democratische Republiek Vietnam (Noord) en Republiek Vietnam (Zuid)
Terug samen in: 1976

Vietnam was een koninkrijk van 1009 tot 1898, vervolgens namen de Fransen het grotendeels over en tijdens de Tweede Wereldoorlog nam Japan het land in. In 1941 kwam er een opstand en na de Tweede Wereldoorlog splitste de geallieerde het op in een Noord (Chinees) deel en een Zuidelijk (Frans) deel. Vanaf 1953 tot aan 1974 waren er vele opstanden, gevechten waarin Noord en Zuid elkaar bevochten. In 1968 nam het noorden echter grote delen van het zuiden over en in 1973 begonnen vredesonderhandelingen. In 1974 viel het noorden echter nog een maal hard aan wat ervoor zorgde dat het noorden in 1975 in bezit kwam van Saigon (hoofdstad Zuid-Vietnam). Noord-Vietnam bezetten het Zuiden en in 1976 ontstond de Socialistische Republiek Vietnam en kwam er een einde aan de splitsing.

6 – Tjechoslowakije 1992 tot heden

Top 10 landen

Uiteengevallen in: Tjechie en Slowakije

In 1991 was er een groot verschil in welvaart tussen Tsjechië en Slowakije. Het Tsjechische deel was rijker en stond altijd geld af aan het armere Slowaakse deel. In januari 1991 stopte deze overdracht van geld echter wat zorgde voor nog meer ongelijkheid in welvaart. Nationalistische partijen kwamen aan de macht en hoewel in 1992 slechts 37% of Slowaken en 36% of Tsjechen voor splitsing. In juli begonnen er echter onderhandelingen over een opsplitsing en in november 1992 stemde de regering in met een wet welke de splitsing mogelijk maakte. In december ging de wet in en viel Tjechoslowakije uiteen in Tsjechië en Slowakije.

5 – Cyprus 1983 tot heden

Uiteengevallen in: Turkse Republiek van Noord Cyprus en Republiek Cyprus

In 1974, na een staatsgreep gesponsord door de Griekse militaire junta van 1967-1974 en uitgevoerd door de Cypriotische Nationale Garde en de invasie van troepen uit Turkije was de splitsing van Cyprus een feit. De Turkse bezetting van Cyprus stopte voor Turkije in 1983 toen het als enige land ter wereld de Turkse Republiek van Noord Cyprus erkende. De rest van de wereld erkent de soevereiniteit van de Republiek Cyprus over het hele eiland Cyprus. Hoewel Noord-Cyprus dus eigenlijk sinds 1974 door Turkije is bezet laat de internationale gemeenschap het af hier iets tegen te doen.

4 – Verenigde Arabische Republiek 1958 tot 1971

Top 10 landen

Uiteengevallen in: Egypte en Syrië

Vooral een politieke unie tussen Egypte en Syrië die hoopte onder andere Israël te dwarsbomen kende het Midden-Oosten tussen 1958 en 1971 de VAR. Na slechts drie jaar scheide Syrië zich echter alweer af. (Het feit dat Egypte en Syrië niet eens een grens delen, hielp niet bij de samenhang.) Hoewel Egypte nog tien jaar bekend stond als de Verenigde Arabische Republiek, werd het in 1971 officieel opgeheven en ontstond de Arabische Republiek Egypte.

3 – China 1949/1950 tot heden

Uiteengevallen in: Republiek van China (Taiwan ((ROC)) en Volksrepubliek China (China)

Van 1929 tot 1949 vocht China een burgeroorlog uit. De oorlog kende enkele onderbrekingen onder andere ten tijden van de Tweede Wereldoorlog. De communisten in China kregen in de oorlog de overhand en in 1949/1950 verdreef de Communistische Partij van China (CPC) de ROC-regering uit China en naar Taiwan (plus enkele kleine Chinese eilanden), tijdens de gebeurtenissen van de Chinese burgeroorlog. Op dat moment was er nog geen verdrag getekend om Taiwan officieel aan China over te dragen. Het ROC koos Taipei als de voorlopige hoofdstad (van China) en riep in 1949 de “staat van beleg” uit. De zogenaamd democratische instellingen van het ROC werden “tijdelijk” opgeschort.

Nu de democratie in ROC-gecontroleerd Taiwan was opgeschort, ontwikkelde de Kuomintang (Chinese Nationalistische Partij) van het ROC Taiwan in werkelijkheid tot een dictatuur. De periode van staat van beleg die in Taiwan bestond van 1949 tot 1987, resulteerde in de onwettige veroordelingen en incidentele executies van duizenden Taiwanese en Chinese democratieactivisten en andere dissidenten. Deze periode is in de volksmond bekend geworden als de “Witte Terreur”. Hierna volgde een periode van democratisering. Volgens China is Taiwan echter een provincie en geen land hoewel de Volksrepubliek in feiten sinds 1950 geen zeggenschap meer heeft over Taiwan.

2 – Joegoslavië 1990/1992 tot heden

Top 10 landen

Uiteengevallen in: Bosnië en Herzegovina, Kroatië, Montenegro, Noord-Macedonië, Servië, Slovenië en niet door alle landen erkend Kosovo.

Na de dood van Josip Broz Tito in 1980 kreeg Joegoslavië te maken met een steeds meer nationalistisch en separatistisch gedachtegoed mede door een snelle verslechtering van de economische situatie. Etnische spanningen liepen op en in de jaren tachtig begonnen Albanezen van Kosovo te eisen dat hun autonome provincie de status van constituerende republiek zou krijgen, te beginnen met de protesten in 1981. De etnische spanningen tussen Albanezen en Kosovo-Serviërs bleven hoog gedurende het hele decennium, wat resulteerde in een groeiend verzet van de Serviërs tegen de hoge autonomie van provincies en een ondoelmatig systeem van consensus op federaal niveau in Joegoslavië, die werden gezien als een obstakel voor Servische belangen.

In 1987 kwam Slobodan Milošević aan de macht in Servië, en via een reeks populistische bewegingen verwierf hij de facto controle over Kosovo, Vojvodina en Montenegro, waardoor hij onder de Serviërs veel steun kreeg voor zijn centralistische beleid. Milošević stuitte op tegenstand van partijleiders van de westelijke republieken van Slovenië en Kroatië, die ook pleitten voor een grotere democratisering van het land in overeenstemming met de revoluties van 1989 in Oost-Europa. De Liga van Communisten van Joegoslavië werd in januari 1990 langs federale lijnen opgeheven. Republikeinse communistische organisaties werden de afzonderlijke socialistische partijen.
In 1990 verloren de socialisten (voormalige communisten) de macht aan etnisch-separatistische partijen bij de eerste meerpartijenverkiezingen in het hele land, behalve in Servië en Montenegro, waar Milošević en zijn bondgenoten wonnen.

Nationalistische retoriek aan alle kanten werd steeds verhit. Tussen juni 1991 en april 1992 riepen vier republieken de onafhankelijkheid uit (alleen Servië en Montenegro bleven gefedereerd), maar de status van etnische Serviërs buiten Servië en Montenegro, en die van etnische Kroaten buiten Kroatië, bleef onopgelost. Na een reeks interetnische incidenten volgden de Joegoslavische oorlogen, eerst in Kroatië en daarna, het meest ernstig, in het multi-etnische Bosnië en Herzegovina. De oorlogen hebben de regio op de lange termijn economische en politieke schade toegebracht, die daar decennia later nog steeds voelbaar is.

1 – Sovjet-Unie 1991 tot heden

Top 10 landen

Uiteengevallen in: Rusland, Wit-Rusland, Oekraïne, Moldavië, Georgië, Armenië, Azerbeidzjan, Kazachstan, Oezbekistan, Turkmenistan, Kirgizië, Tadzjikistan, Estland, Letland, en Litouwen.

De ontbinding van de Sovjet-Unie (1988-1991) was het proces van interne desintegratie binnen de USSR, dat begon met groeiende onrust in de verschillende deelrepublieken die uitgroeide tot een onophoudelijk politiek en wetgevend conflict tussen de republieken en de centrale regering, en eindigde toen de leiders van drie oerrepublieken (de Russische SFSR, de Oekraïense SSR en de Wit-Russische SSR) verklaarden dat het niet langer bestond, later vergezeld door 11 andere republieken, waardoor president Michail Gorbatsjov moest aftreden en wat er over was van de Sovjet het parlement erkent formeel wat er al is gebeurd.

De mislukking van de staatsgreep van augustus 1991, toen de Sovjetregering en de militaire elites probeerden Gorbatsjov omver te werpen en de ‘parade van soevereiniteiten’ te stoppen, leidde ertoe dat de regering in Moskou het grootste deel van haar invloed verloor, en dat veel republieken in de daaropvolgende dagen en maanden hun onafhankelijkheid uitriepen. De afscheiding van de Baltische staten, de eerste die hun soevereiniteit en vervolgens hun volledige onafhankelijkheid verklaarde, werd in september 1991 erkend. De Belovezha-akkoorden werden op 8 december ondertekend door president Boris Jeltsin van Rusland, president Leonid Kravchuk van Oekraïne en voorzitter Stanislav Shushkevich van Wit-Rusland, elkaars onafhankelijkheid erkennen en het Gemenebest van Onafhankelijke Staten (GOS) creëren. De overige republieken, met uitzondering van Georgië, sloten zich op 21 december bij het GOS en ondertekenden de Alma-Ata-verklaring.

Op 25 december trad president Michail Gorbatsjov af, verklaarde zijn ambt uitgestorven en droeg zijn bevoegdheden – inclusief controle over de nucleaire lanceercodes – over aan Jeltsin. Die avond om 19:32 uur werd de Sovjetvlag voor de laatste keer uit het Kremlin gestreken en vervangen door de Russische driekleurenvlag. De volgende dag erkende de Verklaring 142-Н van de bovenste kamer van de Opperste Sovjet, de Sovjet van de Republieken, de zelfbesturende onafhankelijkheid van de Sovjetrepublieken, waardoor de Unie formeel werd ontbonden. Zowel de revoluties van 1989 in het Oostblok als de ontbinding van de Sovjet-Unie markeerden het einde van de Koude Oorlog.

Bekijk ook:

 

Leave a Reply